Trong hoạt động công chứng, nguyên tắc chung là việc ký kết và chứng nhận hợp đồng, giao dịch phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, để bảo đảm quyền lợi của người dân trong những hoàn cảnh đặc biệt, pháp luật cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở (CCNTS) trong một số trường hợp nhất định. Việc xác định đúng trường hợp công chứng ngoài trụ sở có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng và hạn chế rủi ro tranh chấp về sau.
>>> Xem thêm: Địa chỉ công chứng được đánh giá cao nhất năm nay.
1. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở là gì?

Trường hợp CCNTSlà những tình huống cụ thể mà pháp luật cho phép công chứng viên thực hiện việc công chứng ngoài địa điểm trụ sở của Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng, do người yêu cầu công chứng không thể hoặc rất khó đến trụ sở để thực hiện giao dịch.
Theo quy định, công chứng ngoài trụ sở không phải là thủ tục tùy nghi, mà chỉ được thực hiện trong phạm vi các trường hợp được pháp luật cho phép.
2. Căn cứ pháp lý quy định các trường hợp công chứng ngoài trụ sở
2.1. Quy định tại Luật Công chứng
Căn cứ trực tiếp và quan trọng nhất là Điều 44 Luật Công chứng 2014, quy định:
Việc công chứng được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng; trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại được, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác thì việc công chứng có thể được thực hiện ngoài trụ sở.
Quy định này xác lập các trường hợp CCNTS một cách cụ thể, đồng thời trao quyền cân nhắc cho công chứng viên trong việc đánh giá “lý do chính đáng khác”.
2.2. Nguyên tắc bắt buộc khi áp dụng công chứng ngoài trụ sở
Dù thuộc trường hợp CCNTS, công chứng viên vẫn phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc quy định tại Điều 7 Luật Công chứng 2014, bao gồm:
-
Tuân thủ pháp luật;
-
Khách quan, trung thực;
-
Bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Việc CCNTS không làm thay đổi bản chất hay điều kiện có hiệu lực của giao dịch.
>>> Xem thêm: Thủ tục sang tên phức tạp? Giao cho dịch vụ làm sổ đỏ là bạn có thể yên tâm tuyệt đối.
3. Các trường hợp công chứng ngoài trụ sở theo Luật Công chứng

3.1. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở đối với người già yếu, không thể đi lại
Đây là trường hợp CCNTS phổ biến nhất trên thực tế.
Người yêu cầu công chứng có thể là:
-
Người cao tuổi, sức khỏe yếu;
-
Người mắc bệnh hiểm nghèo;
-
Người khuyết tật, hạn chế khả năng di chuyển.
Trong trường hợp này, công chứng viên được phép đến nhà riêng hoặc cơ sở y tế để thực hiện công chứng, nhằm bảo đảm quyền dân sự của người yêu cầu.
3.2. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở đối với người đang bị hạn chế tự do
Theo Luật Công chứng, trường hợp CCNTS còn bao gồm người:
-
Đang bị tạm giữ;
-
Đang bị tạm giam;
-
Đang chấp hành hình phạt tù.
Việc công chứng trong các trường hợp này phải được thực hiện phối hợp với cơ quan quản lý (trại tạm giam, trại giam), bảo đảm an ninh, trật tự và tính tự nguyện của người ký.
3.3. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở do lý do chính đáng khác
Ngoài các trường hợp nêu trên, pháp luật cho phép CCNTS khi có “lý do chính đáng khác”, ví dụ:
-
Khoảng cách địa lý quá xa so với trụ sở công chứng;
-
Điều kiện thiên tai, dịch bệnh;
-
Tình huống khẩn cấp cần xác lập giao dịch ngay để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Tuy nhiên, đây là trường hợp dễ bị lạm dụng, nên công chứng viên phải đánh giá thận trọng, tránh biến công chứng ngoài trụ sở thành hoạt động thường xuyên trái tinh thần luật định.
4. Rủi ro pháp lý nếu áp dụng sai trường hợp công chứng ngoài trụ sở
4.1. Nguy cơ bị hủy văn bản công chứng
Nếu CCNTS:
-
Không thuộc trường hợp CCNTS được phép;
-
Không ghi rõ lý do và địa điểm công chứng;
-
Không bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, minh mẫn;
thì văn bản công chứng có thể bị Tòa án tuyên hủy theo Điều 52 Luật Công chứng 2014.
4.2. Trách nhiệm của công chứng viên
Công chứng viên thực hiện CCNTS trái quy định có thể phải chịu:
-
Trách nhiệm kỷ luật;
-
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại;
-
Trách nhiệm pháp lý khác nếu có vi phạm nghiêm trọng.
>>> Xem thêm: 7 dấu hiệu nhận biết sớm giúp bạn Kiểm tra sổ đỏ giả chính xác và tránh bị lừa
5. Ví dụ minh họa thực tế về trường hợp công chứng ngoài trụ sở
Ví dụ thực tế:
Ông H, 78 tuổi, bị tai biến và không thể đi lại, yêu cầu công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con gái. Văn phòng công chứng đã cử công chứng viên đến nhà riêng của ông H để thực hiện CCNTS.
Công chứng viên:
-
Xác minh tình trạng sức khỏe;
-
Kiểm tra năng lực hành vi dân sự;
-
Ghi rõ lý do CCNTS trong văn bản công chứng.
Giao dịch sau đó được công nhận hợp pháp, không phát sinh tranh chấp.
Ngược lại, trong một vụ việc khác, công chứng viên thực hiện CCNTS chỉ vì thuận tiện cho bên mua, không có lý do chính đáng, dẫn đến việc văn bản công chứng bị tuyên không bảo đảm giá trị pháp lý.
6. Kết luận
Trường hợp công chứng ngoài trụ sở được pháp luật quy định nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong những hoàn cảnh đặc biệt. Tuy nhiên, đây là cơ chế ngoại lệ, cần được áp dụng đúng điều kiện, đúng đối tượng và đúng trình tự.
Việc hiểu rõ những trường hợp được phép CCNTS theo Luật Công chứng không chỉ giúp người yêu cầu công chứng bảo vệ quyền lợi của mình, mà còn giúp công chứng viên hạn chế rủi ro nghề nghiệp và tranh chấp pháp lý về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Tìm đối tác kinh doanh uy tín, hiệu quả
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói năm 2025.
>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội
>>> Có nên ghi điều khoản hoàn cọc trong hợp đồng đặt cọc nhà đất?
>>> Thời điểm áp dụng giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
