Di chúc miệng là một hình thức thể hiện ý chí để lại tài sản trong những tình huống đặc biệt, thường được lập khi không thể lập văn bản. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ điều kiện để loại di chúc này được công nhận hợp pháp. Việc nắm vững quy định pháp luật giúp người dân tránh rủi ro tranh chấp và bảo vệ quyền lợi thừa kế một cách đúng đắn.
>>> Xem thêm: Những điều cần biết về dịch vụ sang tên sổ đỏ theo luật mới.
I. Khái niệm Di chúc miệng theo quy định pháp luật
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc bằng lời nói trong trường hợp đặc biệt.
Di chúc miệng được hiểu là việc người để lại tài sản thể hiện ý chí cuối cùng của mình bằng lời nói trước khi qua đời trong tình trạng không thể lập di chúc bằng văn bản.
Hình thức này chỉ được pháp luật công nhận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện chặt chẽ, nhằm hạn chế tranh chấp và đảm bảo tính xác thực.

II. Điều kiện để Di chúc miệng có hiệu lực pháp lý
Theo Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015, việc lập di chúc bằng lời nói chỉ được chấp nhận khi:
- Người lập di chúc đang trong tình trạng tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng.
- Không thể lập di chúc bằng văn bản.
Ngoài ra, theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, để hợp pháp, cần đảm bảo:
- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt khi thể hiện ý chí.
- Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
- Có ít nhất hai người làm chứng.
Đặc biệt, theo khoản 5 Điều 630, nội dung phải được người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ trong thời hạn 5 ngày làm việc và được công chứng hoặc chứng thực.
>>> Xem thêm: Nên công chứng di chúc ở đâu để đảm bảo hiệu lực pháp lý lâu dài?
III. Trường hợp Di chúc miệng không có hiệu lực
Không phải mọi trường hợp đều được công nhận. Theo quy định pháp luật, di chúc sẽ không có giá trị nếu:
- Không có đủ số lượng người làm chứng theo quy định.
- Không được ghi chép, xác nhận trong thời hạn luật định.
- Người lập di chúc vẫn sống và có điều kiện lập di chúc bằng văn bản sau đó.
Ngoài ra, nếu sau 3 tháng kể từ thời điểm lập mà người lập vẫn còn sống, minh mẫn, thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ theo quy định tại Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015.
>>> Xem thêm: Các loại hình dịch thuật phổ biến hiện nay.
IV. Ví dụ thực tế về Di chúc miệng
Một người bệnh nặng, trong tình trạng nguy kịch tại bệnh viện, đã nói rõ ý chí để lại toàn bộ tài sản cho con gái trước sự chứng kiến của hai người thân. Sau đó, hai người này lập biên bản ghi lại nội dung và thực hiện chứng thực đúng thời hạn.
Trong trường hợp này, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo luật định, di chúc vẫn có thể được công nhận hợp pháp. Ngược lại, nếu không thực hiện việc ghi chép và xác nhận đúng quy trình, rất dễ phát sinh tranh chấp và bị tuyên vô hiệu.

V. Lưu ý khi lập Di chúc miệng để tránh tranh chấp
Để đảm bảo tính pháp lý, cần lưu ý:
- Luôn có ít nhất hai người làm chứng đủ điều kiện theo luật.
- Ghi chép nội dung đầy đủ, rõ ràng, chính xác.
- Thực hiện công chứng hoặc chứng thực trong thời hạn quy định.
- Nên chuyển sang lập di chúc bằng văn bản ngay khi có điều kiện.
Việc tuân thủ đúng quy định giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ ý chí của người để lại tài sản.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng ủy quyền mất bao lâu và chi phí ra sao?
>>> Xem thêm: CSGT có xử phạt qua hình ảnh trên mạng xã hội?
Kết luận
Di chúc miệng là hình thức đặc biệt chỉ được pháp luật công nhận trong những hoàn cảnh cấp bách và phải đáp ứng điều kiện rất chặt chẽ. Người dân cần hiểu rõ quy định pháp lý để tránh sai sót trong quá trình lập di chúc. Trong mọi trường hợp có thể, việc lập di chúc bằng văn bản vẫn là giải pháp an toàn và đảm bảo giá trị pháp lý cao hơn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
