Những trường hợp nào được nhờ người mang thai hộ?

Mang thai hộ là việc một người phụ nữ mang thai và sinh con thay cho cặp vợ chồng mà người vợ không có khả năng mang thai, sinh con. Theo quy định pháp luật Việt Nam, việc mang thai hộ chỉ được chấp nhận vì mục đích nhân đạo, còn hành vi mang thai hộ nhằm mục đích thương mại bị nghiêm cấm.

>>> Có thể bạn quan tâm: Danh sách các Văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại Hà Nội.

Cụ thể theo khoản 22, khoản 23 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

“22. Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện, không vì mục đích thương mại giúp mang thai cho cặp vợ chồng mà người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, bằng việc lấy noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng để thụ tinh trong ống nghiệm, sau đó cấy vào tử cung của người phụ nữ tự nguyện mang thai để người này mang thai và sinh con.

23. Mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc một người phụ nữ mang thai cho người khác bằng việc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để được hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác.”

Trên thực tế, việc mang thai hộ có thể phát sinh những thỏa thuận về tiền bạc hoặc lợi ích vật chất. Để xác định có phải mang thai hộ vì mục đích thương mại hay không, cần xem xét mục đích của việc mang thai hộ, đặc biệt là việc người mang thai hộ thực hiện vì lợi ích kinh tế hoặc lợi ích khác.

Theo đó, để được nhờ người mang thai hộ, vợ chồng và người mang thai hộ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, cụ thể:

– Thứ nhất, việc mang thai hộ phải vì mục đích nhân đạo. Các bên tham gia phải hoàn toàn tự nguyện và lập thỏa thuận bằng văn bản theo quy định pháp luật.

– Thứ hai, vợ chồng nhờ mang thai hộ phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi đã áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
• Vợ chồng chưa có con chung.
• Đã được tư vấn về y tế, pháp lý và tâm lý.

– Thứ ba, người được nhờ mang thai hộ phải đáp ứng đủ các điều kiện dưới đây:

• Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ.
• Đã từng sinh con và chỉ được thực hiện việc mang thai hộ một lần.
• Có độ tuổi phù hợp và được tổ chức y tế có thẩm quyền xác nhận đủ khả năng mang thai hộ.
• Nếu người mang thai hộ đã kết hôn thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng.
• Đã được tư vấn đầy đủ về y tế, pháp lý và tâm lý.

>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng tặng cho đối với đất thổ cư được thực hiện thế nào?

2. Quyền và nghĩa vụ của người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Theo Điều 97 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có những quyền và nghĩa vụ cơ bản sau:

– Chăm sóc và giao con: Người mang thai hộ cùng chồng có quyền, nghĩa vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ cho đến thời điểm giao con cho vợ chồng nhờ mang thai hộ theo quy định.

– Thực hiện việc khám thai: Người mang thai hộ phải tuân thủ các quy định về thăm khám, sàng lọc, phát hiện và điều trị những bất thường hoặc dị tật của thai nhi.

– Hưởng chế độ thai sản: Người mang thai hộ được hưởng chế độ thai sản cho đến thời điểm giao con. Nếu tính từ ngày sinh đến ngày giao con chưa đủ 60 ngày thì vẫn được hưởng chế độ thai sản đủ 60 ngày. Việc sinh con trong trường hợp mang thai hộ không được tính vào số con theo chính sách dân số.

– Thực hiện các quyền liên quan đến thai kỳ: Người mang thai hộ có quyền yêu cầu bên nhờ mang thai hộ thực hiện việc hỗ trợ, chăm sóc sức khỏe sinh sản. Đồng thời, người này có quyền quyết định về số lượng bào thai và việc tiếp tục mang thai trong trường hợp có vấn đề liên quan đến tính mạng, sức khỏe hoặc sự phát triển của thai nhi, theo quy định pháp luật.

– Yêu cầu Tòa án giải quyết: Nếu bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con, người mang thai hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên nhờ mang thai hộ thực hiện nghĩa vụ nhận con theo quy định.

3. Trẻ được sinh ra nhờ mang thai hộ là con của ai?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm khi thực hiện mang thai hộ là việc xác định quan hệ cha, mẹ và con đối với trẻ được sinh ra bằng phương pháp này.

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được thực hiện bằng cách lấy noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng nhờ mang thai hộ để thụ tinh trong ống nghiệm. Phôi sau đó được cấy vào tử cung của người phụ nữ tự nguyện mang thai hộ để phát triển thành thai nhi và sinh con.

Như vậy, xét về mặt sinh học, trẻ được hình thành từ noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng nhờ mang thai hộ, chứ không phải từ noãn của người phụ nữ trực tiếp mang thai và sinh con.

Về phương diện pháp lý, Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:

“Con sinh ra trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm con được sinh ra.”

Căn cứ quy định trên, trẻ sinh ra bằng phương pháp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được pháp luật xác định là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ ngay từ thời điểm chào đời. Việc xác định quan hệ cha, mẹ và con không phụ thuộc vào thời điểm người mang thai hộ thực tế bàn giao trẻ cho vợ chồng nhờ mang thai hộ.

>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?