Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuViệc thu hồi đất với mức bồi thường thấp nhưng sau đó được đưa vào khai thác, chuyển nhượng hoặc bán lại với giá cao tại một số địa phương đã và đang gây nhiều tranh luận trong dư luận. Thực tế, có không ít trường hợp giá bồi thường chỉ ở mức vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng mỗi mét vuông, trong khi giá trị thương mại của dự án sau khi hoàn thành lại tăng lên gấp nhiều lần. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu pháp luật có cho phép thu hồi đất với giá thấp rồi bán lại với giá cao hay không? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Có thể bạn quan tâm: Danh sách các Văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại Hà Nội.
Khi nào Nhà nước được quyền thu hồi đất của người dân?
Theo quy định tại Điều 65, Điều 78, Điều 79, Điều 81 và Điều 82 Luật Đất đai 2024, Nhà nước chỉ được quyết định thu hồi đất trong những trường hợp luật định, bao gồm:
– Thu hồi đất nhằm phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh;
– Thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng;
– Thu hồi đất do người sử dụng đất có hành vi vi phạm pháp luật đất đai;
– Thu hồi đất khi chấm dứt việc sử dụng theo quy định pháp luật, tự nguyện trả lại đất hoặc đất có nguy cơ đe dọa đến tính mạng con người, không còn đủ điều kiện để tiếp tục sử dụng.
Trong số các trường hợp nêu trên, nội dung thường gây nhiều tranh cãi nhất là việc thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Theo Điều 79 Luật Đất đai 2024, Nhà nước được phép thu hồi đất để triển khai nhiều loại dự án cụ thể như:
– Dự án xây dựng công trình giao thông;
– Dự án thủy lợi;
– Công trình cấp nước, thoát nước;
– Công trình xử lý rác thải, môi trường;
– Công trình năng lượng, chiếu sáng công cộng;
– Công trình dầu khí;
– Hạ tầng bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin;
– Chợ dân sinh, chợ đầu mối;
– …
>>> Xem thêm: Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
Có thể thấy, phần lớn các dự án thuộc diện thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng thường không hoặc rất khó tạo ra lợi nhuận trực tiếp. Tuy nhiên, vẫn có một số loại dự án mang tính thương mại nhất định như dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới hoặc chỉnh trang đô thị, chỉnh trang khu dân cư nông thôn. Đây thường là các dự án có sự tham gia của doanh nghiệp với vai trò chủ đầu tư.
Cần lưu ý rằng, sau khi thực hiện thu hồi đất, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ bàn giao quỹ đất cho chủ đầu tư để triển khai dự án nhưng điều kiện tiên quyết là dự án đó phải phục vụ lợi ích quốc gia hoặc lợi ích công cộng theo đúng quy hoạch và nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Vì vậy, nếu một dự án chỉ nhằm phục vụ lợi ích kinh doanh của doanh nghiệp, không bảo đảm yếu tố công cộng hoặc triển khai sai với nội dung đã được phê duyệt thì có thể bị xem là vi phạm quy định pháp luật.
Như vậy, pháp luật đất đai hiện hành chưa có quy định trực tiếp giải thích hay điều chỉnh cụ thể đối với vấn đề “thu hồi đất với giá thấp rồi bán lại với giá cao”. Tuy nhiên, việc thu hồi đất bắt buộc phải đúng căn cứ pháp lý, đúng đối tượng và bảo đảm mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định hiện hành.
Đồng thời, quỹ đất sau thu hồi phải được sử dụng đúng mục tiêu của dự án đã được phê duyệt, bảo đảm tuân thủ các quy định liên quan đến đầu tư, sử dụng đất và phát triển dự án.
Doanh nghiệp tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng đất để làm dự án
Theo Điều 127 Luật Đất đai 2024, trong một số trường hợp nhất định, chủ đầu tư được phép tự thỏa thuận với người sử dụng đất để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm triển khai dự án phát triển kinh tế – xã hội.
Ở trường hợp này, doanh nghiệp và người dân được quyền tự thương lượng với nhau về giá chuyển nhượng hoặc giá thuê đất. Doanh nghiệp có quyền đề xuất mức giá phù hợp với kế hoạch đầu tư, trong khi người dân cũng có toàn quyền đồng ý hoặc từ chối giao dịch.
Do đó, nếu doanh nghiệp mua đất của người dân với giá thấp thông qua cơ chế tự nguyện, sau đó đầu tư hạ tầng, phát triển dự án và bán lại sản phẩm với giá cao thì về nguyên tắc, người dân rất khó có căn cứ để khiếu nại. Bởi đây là quan hệ dân sự được thực hiện theo nguyên tắc tự do thỏa thuận và cơ chế thị trường, tức “thuận mua vừa bán”.
Tuy nhiên, cần lưu ý thêm rằng theo Điều 62 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, với những trường hợp người sử dụng đất không có quyền chuyển nhượng, cho thuê hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất thì Nhà nước sẽ thực hiện thu hồi đất để giao hoặc cho thuê lại đối với chủ đầu tư thực hiện dự án.
Đối với trường hợp này, nếu trên đất có tài sản hợp pháp hoặc còn chi phí đầu tư vào đất chưa thu hồi hết thì người sử dụng đất có thể thương lượng với nhà đầu tư về giá trị tài sản gắn liền với đất hoặc khoản chi phí đầu tư còn lại. Riêng phần giá trị quyền sử dụng đất sẽ do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xác định, người dân không được trực tiếp đàm phán với doanh nghiệp.
Điều đó cũng đồng nghĩa, trong trường hợp không đủ điều kiện chuyển nhượng đất, người dân sẽ không có quyền thỏa thuận giá đất với chủ đầu tư. Nhà nước sẽ đứng ra thu hồi và giao hoặc cho thuê đất cho doanh nghiệp mà không phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định.
Khi đó, người dân chỉ còn quyền đối với phần tài sản gắn liền với đất, còn giá trị quyền sử dụng đất sẽ không thuộc phạm vi được tự quyết định hay thương lượng.
Kết luận: Hiện nay, pháp luật đất đai chưa có quy định cụ thể về việc “thu hồi đất với giá thấp rồi bán lại với giá cao”. Tuy nhiên, do khái niệm và tiêu chí xác định dự án phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng vẫn chưa được giải thích thật sự rõ ràng nên trên thực tế vẫn phát sinh nhiều ý kiến trái chiều liên quan đến việc thu hồi đất giá thấp nhưng sau đó dự án lại được chuyển nhượng với giá thương mại rất cao.
Ngoài ra, trong những trường hợp người dân không đủ điều kiện chuyển nhượng đất cho doanh nghiệp, Nhà nước có thể đứng ra thu hồi để giao đất hoặc cho thuê đất với chủ đầu tư. Khi đó, quyền lợi của người sử dụng đất thường chỉ dừng lại ở tài sản gắn liền với đất, dẫn đến mức lợi ích nhận được không cao.
Bên cạnh đó, người dân cũng cần hiểu rằng đất đai tại Việt Nam thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Vì vậy, nếu có đề xuất sửa đổi chính sách trong tương lai thì trọng tâm thường sẽ là điều chỉnh cơ chế xác định giá bồi thường khi thu hồi đất theo hướng sát với giá thị trường hơn hoặc ít nhất hạn chế tình trạng chênh lệch quá lớn như hiện nay.
>>> Có thể bạn quan tâm: Danh sách các Văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại Hà Nội.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Có được thu hồi đất với giá thấp rồi bán lại giá cao không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Cần lưu ý gì khi ký kết hợp đồng thế chấp nhà đất?
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Xác thực sinh trắc học là gì?