Không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân có phải nộp tờ khai?

Trong quá trình kê khai thuế, tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập cần căn cứ vào tình hình khấu trừ thuế thực tế để xác định nghĩa vụ nộp hồ sơ theo tháng hoặc quý. Vậy trường hợp không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân có phải nộp tờ khai không? Những trường hợp nào vẫn phải nộp hồ sơ dù không khấu trừ thuế? Để giải đáp thắc mắc này, hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.

1. Không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân có phải nộp tờ khai không?

Căn cứ khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân trả thu nhập thuộc đối tượng khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý được miễn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tương ứng nếu không phát sinh khấu trừ thuế đối với người nhận thu nhập. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng trong một số trường hợp ngoại lệ liên quan đến kỳ khai thuế cuối năm hoặc thời điểm tổ chức lại, chấm dứt hoạt động theo các điều kiện luật định.

Theo đó, tổ chức, cá nhân trả thu nhập được xác định không phải nộp hồ sơ khai thuế tháng, quý khi đáp ứng những điều kiện sau:

• Chủ thể thực hiện khai thuế là tổ chức hoặc cá nhân có chi trả thu nhập.
• Thuộc đối tượng thực hiện kê khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc theo quý.
• Trong kỳ khai thuế tương ứng không phát sinh việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với người nhận thu nhập.
• Không thuộc các trường hợp ngoại lệ mà pháp luật yêu cầu tiếp tục nộp hồ sơ khai thuế.

Như vậy, nghĩa vụ nộp tờ khai cần được xác định dựa trên kỳ kê khai mà tổ chức, cá nhân đang áp dụng. Nếu thực hiện khai thuế theo tháng, cần kiểm tra tình hình khấu trừ thuế trong tháng đó. Trường hợp khai theo quý, việc xác định nghĩa vụ sẽ căn cứ vào số liệu phát sinh trong toàn bộ quý tương ứng.

Ngoài ra, quy định không phải nộp hồ sơ nêu trên chỉ liên quan đến việc khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý. Đối với hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân, tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải xác định nghĩa vụ thực hiện theo quy định riêng, không mặc nhiên được miễn quyết toán chỉ vì không phát sinh khấu trừ thuế.

2. Trường hợp nào không khấu trừ thuế vẫn phải nộp tờ khai?

Mặc dù tổ chức, cá nhân trả thu nhập không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trong kỳ có thể không phải nộp hồ sơ khai thuế, khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP vẫn quy định những trường hợp ngoại lệ. Theo đó, nghĩa vụ nộp hồ sơ có thể phát sinh trong kỳ khai thuế cuối cùng của năm hoặc kỳ có sự kiện tổ chức lại, chấm dứt hoạt động của bên trả thu nhập.

2.1. Tháng, quý cuối cùng trong năm

Đối với kỳ khai thuế cuối cùng của năm, tổ chức, cá nhân trả thu nhập vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

• Trong tháng hoặc quý cuối cùng của năm không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.
• Thuộc trường hợp không phải thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Vì vậy, khi xem xét nghĩa vụ kê khai tại kỳ cuối năm, bên trả thu nhập cần kiểm tra đầy đủ các điều kiện được quy định, bao gồm tình hình khấu trừ thuế và việc có thuộc trường hợp không phải quyết toán thuế hay không.

Cần lưu ý rằng không phải tất cả các trường hợp không phát sinh khấu trừ thuế vào tháng hoặc quý cuối năm đều phải nộp hồ sơ khai thuế. Nghĩa vụ này chỉ được xác định khi trường hợp thực tế đáp ứng đầy đủ các điều kiện thuộc diện ngoại lệ theo quy định.

2.2. Tháng, quý phát sinh việc tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động

Ngoài kỳ khai thuế cuối năm, tổ chức, cá nhân trả thu nhập còn phải xem xét nghĩa vụ nộp hồ sơ đối với tháng hoặc quý phát sinh sự kiện tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động. Các sự kiện được đề cập bao gồm:

• Chia hoặc tách tổ chức.
• Hợp nhất hoặc sáp nhập.
• Giải thể hoặc phá sản.
• Chấm dứt hoạt động.

Trong những trường hợp này, việc không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn nộp hồ sơ khai thuế. Theo quy định nêu trên, tổ chức, cá nhân trả thu nhập vẫn phải nộp hồ sơ đối với kỳ phát sinh sự kiện nếu đồng thời thuộc trường hợp không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Do đó, khi tổ chức có sự thay đổi về cơ cấu hoặc ngừng hoạt động, người thực hiện kê khai cần xác định chính xác thời điểm phát sinh sự kiện và đối chiếu các điều kiện pháp luật để thực hiện nghĩa vụ thuế phù hợp.

3. Không khấu trừ thuế có đồng nghĩa với không phải quyết toán thuế không?

Khoản 6 và khoản 7 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP đề cập đến hai nghĩa vụ khác nhau, gồm nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý và nộp hồ sơ khai quyết toán thuế. Vì vậy, cần phân biệt rõ điều kiện áp dụng đối với từng loại hồ sơ để tránh nhầm lẫn khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

3.1. Hồ sơ khai thuế tháng, quý căn cứ vào việc phát sinh khấu trừ thuế

Đối với hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý, tổ chức, cá nhân trả thu nhập có thể không phải nộp hồ sơ nếu trong kỳ không phát sinh khấu trừ thuế đối với người nhận thu nhập, trừ những trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định.

Quy định này tập trung xác định nghĩa vụ khai thuế định kỳ của bên trả thu nhập. Vì vậy, việc không phải nộp tờ khai trong một tháng hoặc quý cụ thể không có nghĩa là tổ chức, cá nhân đó đương nhiên được miễn thực hiện nghĩa vụ quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Đặc biệt, đối với kỳ cuối năm hoặc kỳ phát sinh việc tổ chức lại, chấm dứt hoạt động, bên trả thu nhập cần đối chiếu thêm điều kiện liên quan đến nghĩa vụ quyết toán thuế theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính để xác định chính xác trách nhiệm kê khai.

3.2. Không trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thì không phải nộp hồ sơ quyết toán đối với khoản thu nhập này

Theo quy định tại khoản 7 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân không phát sinh việc trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thì không phải nộp hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với loại thu nhập này.

Điều kiện áp dụng trong trường hợp trên là không phát sinh việc chi trả thu nhập từ tiền lương, tiền công. Trong khi đó, quy định tại khoản 6 Điều 11 xác định nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế theo tháng, quý dựa trên việc có hay không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trong kỳ.

Như vậy, khi xác định nghĩa vụ thuế, cần phân biệt hai trường hợp sau:

• Không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân: Căn cứ vào tình hình khấu trừ thuế trong tháng hoặc quý để xác định nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế định kỳ, đồng thời xem xét các trường hợp ngoại lệ.
• Không phát sinh chi trả thu nhập từ tiền lương, tiền công: Xác định nghĩa vụ nộp hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập này theo quy định tương ứng.

Việc phân biệt đúng bản chất của từng trường hợp giúp tổ chức, cá nhân trả thu nhập xác định chính xác loại hồ sơ phải nộp. Đồng thời, điều này cũng hạn chế tình trạng nhầm lẫn giữa việc kê khai thuế định kỳ và nghĩa vụ quyết toán thuế khi kết thúc năm tính thuế hoặc khi phát sinh sự kiện đặc biệt.

4. Nếu thuộc trường hợp phải nộp tờ khai thì thời hạn là khi nào?

Khi xác định thuộc trường hợp phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân, tổ chức, cá nhân trả thu nhập cần thực hiện đúng thời hạn theo kỳ khai thuế đang áp dụng. Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thời hạn nộp hồ sơ được xác định tương ứng với hình thức khai thuế theo tháng hoặc theo quý.

4.1. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo tháng

Đối với các loại thuế được thực hiện kê khai theo tháng, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế.

Trong trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập thuộc diện phải nộp hồ sơ khai thuế của tháng cuối cùng trong năm hoặc tháng có sự kiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản hay chấm dứt hoạt động, việc kê khai cần được thực hiện theo kỳ khai thuế tháng tương ứng và thời hạn áp dụng theo quy định.

Do đó, bên trả thu nhập cần xác định chính xác tháng phát sinh sự kiện cũng như trường hợp ngoại lệ mà mình thuộc diện áp dụng để tránh bỏ sót hồ sơ hoặc nộp chậm thời hạn.

4.2. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quý

Đối với các loại thuế được khai theo quý, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên thuộc quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.

Theo đó, tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khai thuế theo quý cần căn cứ vào kỳ kê khai tương ứng để xác định thời điểm hoàn thành hồ sơ. Nếu thuộc trường hợp ngoại lệ phải nộp tờ khai dù không phát sinh khấu trừ thuế, bên trả thu nhập vẫn cần tuân thủ thời hạn kê khai theo quy định áp dụng.

Tóm lại, để xác định có phải nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân khi không phát sinh khấu trừ thuế hay không, tổ chức, cá nhân trả thu nhập cần kiểm tra kỳ khai thuế theo tháng hoặc quý, tình hình khấu trừ thuế thực tế và các trường hợp ngoại lệ theo khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Đồng thời, cần phân biệt nghĩa vụ khai thuế định kỳ với nghĩa vụ quyết toán thuế để thực hiện đúng loại hồ sơ và thời hạn theo quy định.