Khi người để lại di sản sở hữu quyền đối với giống cây trồng, việc khai nhận và công chứng di sản đòi hỏi quy trình chặt chẽ hơn so với tài sản thông thường. Do giống cây trồng là tài sản trí tuệ đặc thù, pháp luật hiện hành đặt ra các điều kiện nghiêm ngặt về quyền tác giả, quyền sở hữu, cũng như mức độ bảo hộ của giống. Vì vậy, người thừa kế cần hiểu rõ trình tự, hồ sơ và các yêu cầu pháp lý để tránh việc khai nhận bị từ chối hoặc không được công nhận quyền. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết căn cứ pháp luật và quy trình công chứng trong thực tế.
>>> Xem thêm: Chi phí công chứng nhà đất tại văn phòng công chứng năm 2025
1. Căn cứ pháp lý về di sản là quyền sở hữu giống cây trồng

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quyền đối với giống cây trồng được coi là quyền sở hữu trí tuệ, có thể được định đoạt và thừa kế như tài sản dân sự. Các căn cứ pháp lý quan trọng gồm:
-
“Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2022” – quy định về quyền đối với giống cây trồng.
-
“Bộ luật Dân sự 2015” – quy định nguyên tắc thừa kế theo di chúc và theo pháp luật.
-
“Luật Công chứng 2014” – quy định về hồ sơ, trình tự công chứng văn bản khai nhận di sản.
-
“Nghị định 88/2010/NĐ-CP về quản lý giống cây trồng mới được bảo hộ”.
Theo Điều 187 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2022), quyền sở hữu giống cây trồng được chuyển giao thông qua thừa kế như một tài sản hợp pháp.
>>> Xem thêm: Lý do nên ưu tiên sử dụng dịch vụ sổ đỏ thay vì tự nộp hồ sơ tại cơ quan nhà nước
2. Xác định di sản: Quyền sở hữu giống cây trồng gồm những gì?
Quyền đối với giống cây trồng bao gồm:
2.1. Quyền nhân thân của tác giả giống cây trồng
Theo luật, tác giả giống cây trồng được hưởng:
-
“Quyền đứng tên trên Bằng bảo hộ giống cây trồng”;
-
“Quyền được ghi nhận công bố khoa học”.
Quyền này không thể chuyển dịch và không phải là di sản thừa kế.
2.2. Quyền tài sản của chủ sở hữu giống cây trồng
Đây là phần được thừa kế và thường bao gồm:
-
Quyền sản xuất, kinh doanh giống cây trồng;
-
Quyền cho phép người khác sử dụng giống;
-
Quyền thu lợi từ việc chuyển giao quyền sử dụng;
-
Quyền định đoạt giống cây trồng và quyền chuyển nhượng.
Giá trị kinh tế có thể rất lớn, đặc biệt với giống cây trồng được ứng dụng thương mại rộng rãi.
>>> Xem thêm: Giấy tờ cần thiết khi đi công chứng hợp đồng chuyển nhượng
3. Hồ sơ khai nhận di sản là quyền sở hữu giống cây trồng
Người yêu cầu công chứng cần chuẩn bị:
3.1. Hồ sơ nhân thân & chứng minh quan hệ thừa kế
-
CMND/CCCD/hộ chiếu;
-
Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú;
-
Giấy khai sinh, giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình;
-
Giấy chứng tử của người để lại di sản.
3.2. Hồ sơ chứng minh quyền sở hữu giống cây trồng
-
“Bằng bảo hộ giống cây trồng” còn hiệu lực;
-
Giấy chứng nhận chuyển giao quyền sử dụng giống (nếu có);
-
Hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu giống trước khi mất;
-
Văn bản đăng ký với Cục Trồng trọt (nếu có).
3.3. Hồ sơ về di chúc (nếu có)
-
Bản di chúc hợp pháp;
-
Biên bản công bố di chúc (nếu lập tại tổ chức hành nghề công chứng).
4. Quy trình công chứng văn bản khai nhận di sản giống cây trồng

Bước 1: Kiểm tra hiệu lực của quyền sở hữu giống cây trồng
Công chứng viên sẽ đối chiếu:
-
Thời hạn bảo hộ của giống (Điều 189 Luật SHTT: 25 năm đối với cây thân gỗ, 20 năm đối với cây khác);
-
Tình trạng đăng ký tại Cục Trồng trọt;
-
Tính hợp pháp của chủ sở hữu trước khi qua đời.
Bước 2: Xác nhận hàng thừa kế
Theo “Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015”, công chứng viên xác định người thừa kế hợp pháp.
Bước 3: Soạn thảo và ký văn bản khai nhận di sản
Văn bản ghi rõ:
-
Tên giống cây trồng;
-
Số Bằng bảo hộ, ngày cấp, chủ sở hữu;
-
Giá trị khai nhận;
-
Thỏa thuận phân chia tài sản (nếu có nhiều người thừa kế).
Bước 4: Niêm yết tại UBND cấp xã
Niêm yết theo “Điều 18 Luật Công chứng 2014” trong 15 ngày để phòng tranh chấp.
Bước 5: Công chứng và trả kết quả
Sau khi hết thời hạn niêm yết không phát sinh tranh chấp, công chứng viên ký và chứng nhận văn bản.
5. Những lưu ý đặc thù đối với di sản là giống cây trồng
5.1. Cần xác minh thời hạn bảo hộ
Nếu thời hạn bảo hộ đã hết, giống cây trồng trở thành tài sản công cộng, không thể thừa kế.
5.2. Quyền sử dụng giống đã cấp cho bên thứ ba
Nếu người để lại di sản đã ký hợp đồng chuyển quyền sử dụng giống, người thừa kế chỉ được:
-
Tiếp tục hưởng lợi từ hợp đồng;
-
Không được đơn phương chấm dứt trừ khi pháp luật cho phép.
5.3. Vấn đề định giá giống cây trồng
Việc định giá có thể yêu cầu:
-
Giám định kinh tế nông nghiệp;
-
Định giá quyền sở hữu trí tuệ.
5.4. Trường hợp có tranh chấp tác giả và chủ sở hữu
Công chứng viên có quyền từ chối nếu:
-
Có khiếu nại về quyền tác giả;
-
Bằng bảo hộ bị yêu cầu hủy bỏ hoặc bị đình chỉ.
6. Kết luận
Khai nhận và công chứng di sản là giống cây trồng là một thủ tục đặc thù, kết hợp giữa quy định về thừa kế và pháp luật sở hữu trí tuệ. Người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, hiểu rõ phạm vi quyền được hưởng và tuân thủ quy trình công chứng theo luật. Việc thực hiện đúng thủ tục không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn bảo đảm giá trị thương mại của giống cây trồng được tiếp tục khai thác hiệu quả.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Chất lượng xây dựng chung cư tái định cư: Cách kiểm tra và đánh giá thực tế
>>> Tranh chấp đất liền kề nhà ở đô thị: hướng dẫn xử lý
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
>>> Tổng hợp toàn bộ quy định pháp luật về thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn lập vi bằng ghi nhận giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
