Trong quá trình chuẩn bị kết hôn, nhiều cặp đôi băn khoăn liệu lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có phải là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc hay chỉ là một lựa chọn mang tính phòng ngừa rủi ro. Thực tế cho thấy không ít tranh chấp tài sản phát sinh do các bên không hiểu rõ quy định pháp luật về chế độ tài sản vợ chồng. Bài viết dưới đây phân tích rõ có bắt buộc phải lập thỏa thuận tài sản trước khi kết hôn không, căn cứ pháp lý điều chỉnh và những hệ quả pháp lý quan trọng cần lưu ý.

>>> Xem thêm: Mọi giao dịch đều trở nên đơn giản hơn với Văn phòng công chứng.

1. Lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có bắt buộc không theo quy định pháp luật

lập thỏa thuận tài sản

Quy định pháp luật về chế độ tài sản vợ chồng

Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định hai chế độ tài sản của vợ chồng bao gồm:

  1. Chế độ tài sản theo luật định

  2. Chế độ tài sản theo thỏa thuận

Theo Điều 28 và Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng có quyền lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận hoặc áp dụng chế độ tài sản theo luật định.

Như vậy, lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không phải là nghĩa vụ bắt buộc, mà là quyền lựa chọn của các bên.

Trường hợp không lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Nếu nam và nữ không lập thỏa thuận TS trước khi đăng ký kết hôn thì:

  1. Quan hệ tài sản vợ chồng đương nhiên áp dụng chế độ tài sản theo luật định

  2. Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung nếu không chứng minh được là tài sản riêng

Căn cứ Điều 59 và Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

2. Lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là quyền hay nghĩa vụ pháp lý

Bản chất pháp lý của việc lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam xác định lập thỏa thuận TS trước hôn nhân là quyền dân sự, không phải nghĩa vụ bắt buộc.

Việc lựa chọn có lập hay không phụ thuộc vào:

  1. Hoàn cảnh tài sản của mỗi bên

  2. Mức độ phức tạp của quan hệ tài sản

  3. Nhu cầu bảo vệ tài sản riêng hoặc hoạt động kinh doanh

Khi nào nên lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Trong thực tiễn, việc lập thỏa thuận TS trước hôn nhân thường được khuyến nghị trong các trường hợp:

  1. Một bên có tài sản riêng lớn trước khi kết hôn

  2. Một bên hoặc cả hai bên tham gia hoạt động kinh doanh

  3. Có con riêng hoặc nghĩa vụ tài chính trước hôn nhân

  4. Dự kiến phát sinh giao dịch tài sản giá trị lớn sau hôn nhân

Xem thêm:  Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là gì?

>>> Xem thêm: Bạn sắp mua bán nhà đất và cần sang tên? Đừng bỏ qua dịch vụ làm sổ đỏ chuyên nghiệp, hỗ trợ hồ sơ đầy đủ và chính xác.

3. Hệ quả pháp lý nếu không lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

lập thỏa thuận tài sản

Áp dụng chế độ tài sản theo luật định

Khi không lập thỏa thuận TS trước hôn nhân, chế độ tài sản vợ chồng được xác lập theo luật định, trong đó:

  1. Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung

  2. Thu nhập từ lao động, kinh doanh là tài sản chung

  3. Việc định đoạt tài sản chung phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng

Căn cứ Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Rủi ro tranh chấp khi ly hôn hoặc phát sinh nghĩa vụ tài sản

Không có thỏa thuận rõ ràng có thể dẫn đến:

  1. Tranh chấp về nguồn gốc tài sản

  2. Khó chứng minh tài sản riêng

  3. Tài sản bị liên đới trách nhiệm do nghĩa vụ của một bên

4. Điều kiện để lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có hiệu lực

Thời điểm lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản phải được lập trước khi đăng ký kết hôn. Nếu lập sau thời điểm này thì không được coi là thỏa thuận tài sản trước hôn nhân.

Hình thức bắt buộc của thỏa thuận

Thỏa thuận phải:

  1. Lập thành văn bản

  2. Được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật

Nếu không đáp ứng điều kiện về hình thức, thỏa thuận có thể bị tuyên vô hiệu.

Nội dung không được vi phạm điều cấm của luật

Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận sẽ vô hiệu nếu:

  1. Vi phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng hoặc con

  2. Nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản

  3. Xâm phạm quyền lợi của bên thứ ba

>>> Xem thêm: Làm sổ đỏ đúng nhất, nhanh nhất chỉ khi bạn hiểu đúng Thủ tục làm sổ đỏ.

5. Ví dụ minh họa thực tế về việc không lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Anh A sở hữu một căn nhà và góp vốn kinh doanh trước khi kết hôn với chị B nhưng không lập thỏa thuận TS trước hôn nhân. Sau khi kết hôn, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh được dùng để sửa chữa, nâng cấp căn nhà.

Khi ly hôn, chị B yêu cầu xác định căn nhà là tài sản chung do có sự đóng góp trong thời kỳ hôn nhân. Do không có thỏa thuận tài sản trước hôn nhân và không chứng minh rõ phần tài sản riêng, Tòa án xác định phần giá trị tăng thêm của căn nhà là tài sản chung để phân chia theo quy định pháp luật.

Xem thêm:  Đảng viên ly hôn có phải báo cáo chi bộ không?

6. Kết luận

Lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không phải là nghĩa vụ bắt buộc, mà là quyền lựa chọn của nam và nữ trước khi kết hôn. Tuy nhiên, trong bối cảnh tài sản và quan hệ kinh tế ngày càng phức tạp, việc lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Để thỏa thuận có giá trị pháp lý và phát huy hiệu quả, cần tuân thủ đúng thời điểm, hình thức và nội dung theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Hồ sơ công chứng lưu trữ và sự nhầm lẫn

>>> Vi phạm nguyên tắc bảo vệ quyền lợi: Có hủy văn bản công chứng?

>>> Phí công chứng được tính theo giá trị tài sản hay theo loại hợp đồng?

>>> Hợp đồng tặng cho và các điều khoản bắt buộc.

>>> Hợp đồng mua bán xe và chuyển quyền sở hữu tài sản.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com