Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuVăn bản công chứng có giá trị pháp lý cao và thường được xem là căn cứ chắc chắn để xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, không phải mọi văn bản công chứng đều hợp pháp tuyệt đối. Khi có căn cứ cho rằng việc công chứng vi phạm pháp luật hoặc giao dịch không hợp lệ, vấn đề quan trọng đặt ra là ai có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng và yêu cầu này được thực hiện theo cơ chế pháp lý nào. Việc xác định đúng chủ thể có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng có ý nghĩa quyết định trong quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng Hà Nội công chứng bằng tốt nghiệp nhanh chóng, lấy ngay
1. Quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng là gì?
Hủy văn bản công chứng được hiểu là việc Tòa án có thẩm quyền tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự hoặc vi phạm quy định của Luật Công chứng.
Lưu ý quan trọng:
👉 Cơ quan công chứng không có thẩm quyền tự hủy văn bản công chứng. Chỉ Tòa án mới có quyền tuyên văn bản công chứng vô hiệu hoặc không có giá trị pháp lý.
2. Căn cứ pháp luật về quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng
2.1. Theo Luật Công chứng
Luật Công chứng quy định: khi có căn cứ cho rằng văn bản công chứng vi phạm pháp luật, thì các chủ thể có liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
Luật không chỉ giới hạn quyền này cho người ký hợp đồng mà còn mở rộng cho các chủ thể có quyền, nghĩa vụ liên quan, nhằm bảo đảm khả năng kiểm soát tính hợp pháp của hoạt động công chứng.
2.2. Theo Bộ luật Dân sự 2015
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự chỉ có hiệu lực khi đáp ứng điều kiện về chủ thể, ý chí tự nguyện, nội dung và hình thức.
Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, khi giao dịch bị tuyên vô hiệu thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ pháp lý, đồng thời các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
➡️ Từ các quy định này, pháp luật cho phép những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi giao dịch vô hiệu có quyền yêu cầu Tòa án xem xét hủy văn bản công chứng.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng hợp đồng thuê nhà trọn gói, giúp bạn tiết kiệm thời gian
3. Ai có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng?
3.1. Người tham gia ký kết văn bản công chứng có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng không?
Đây là chủ thể phổ biến nhất có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng, bao gồm:
-
Bên chuyển nhượng;
-
Bên nhận chuyển nhượng;
-
Bên ủy quyền hoặc bên được ủy quyền;
-
Các bên ký kết hợp đồng, giao dịch đã được công chứng.
Trường hợp thường gặp:
-
Ký hợp đồng trong tình trạng bị lừa dối, ép buộc;
-
Bị giả mạo chữ ký;
-
Không đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm ký.
3.2. Người có quyền, nghĩa vụ liên quan
Theo thực tiễn xét xử, người không trực tiếp ký hợp đồng nhưng có quyền, nghĩa vụ bị ảnh hưởng vẫn có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng, ví dụ:
-
Đồng sở hữu tài sản nhưng không ký hợp đồng;
-
Người thừa kế hợp pháp bị xâm phạm quyền lợi;
-
Thành viên hộ gia đình sử dụng đất không tham gia ký kết;
-
Người có quyền sử dụng, định đoạt tài sản theo quy định pháp luật.
➡️ Đây là nhóm chủ thể thường xuyên phát sinh tranh chấp trong các vụ án nhà đất.
3.3. Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng
Trong trường hợp phát hiện văn bản công chứng do mình thực hiện có vi phạm pháp luật nghiêm trọng, công chứng viên hoặc văn phòng công chứng có quyền:
-
Kiến nghị;
-
Hoặc trực tiếp yêu cầu Tòa án tuyên văn bản công chứng vô hiệu.
Quy định này nhằm bảo đảm trách nhiệm nghề nghiệp và tính minh bạch của hoạt động công chứng.
3.4. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Một số cơ quan nhà nước có quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng khi phát hiện vi phạm, như:
-
Viện kiểm sát;
-
Cơ quan điều tra (trong vụ việc có dấu hiệu hình sự);
-
Cơ quan quản lý đất đai (trong quá trình giải quyết tranh chấp, thu hồi, chỉnh lý hồ sơ).
>>> Xem thêm: Dịch vụ sổ đỏ nhà đất rẻ, nhanh, uy tín tại Hà Nội
4. Phân tích thực tiễn áp dụng quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng
4.1. Trên thực tế, ai là người thường khởi kiện?
Thực tiễn cho thấy, người trực tiếp khởi kiện yêu cầu hủy văn bản công chứng chủ yếu là:
-
Người bị giả mạo chữ ký;
-
Người bị ép buộc, lừa dối khi ký hợp đồng;
-
Đồng sở hữu hoặc người thừa kế bị “bỏ sót” khi công chứng.
4.2. Sai lầm phổ biến về quyền yêu cầu hủy
Một số quan niệm sai lầm thường gặp:
-
❌ Chỉ người ký hợp đồng mới có quyền yêu cầu hủy
-
❌ Văn bản đã công chứng thì không thể hủy
-
❌ Công chứng viên có quyền tự thu hồi, hủy văn bản công chứng
👉 Thực tế: chỉ Tòa án mới có quyền tuyên hủy, và phạm vi người có quyền yêu cầu hủy được xác định khá rộng.
5. Điều kiện để Tòa án chấp nhận yêu cầu hủy văn bản công chứng
Dù có quyền yêu cầu, người khởi kiện vẫn phải:
-
Chứng minh có căn cứ pháp lý để văn bản bị vô hiệu;
-
Chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm;
-
Cung cấp chứng cứ hợp lệ (giám định chữ ký, tài liệu, nhân chứng…).
Quyền yêu cầu hủy không đồng nghĩa với việc Tòa án sẽ tự động chấp nhận yêu cầu.
>>> Xem thêm: Công chứng dịch thuật uy tín, đáng tin cậy tại Hà Nội
Kết luận
Quyền yêu cầu hủy văn bản công chứng không chỉ thuộc về người trực tiếp ký kết hợp đồng mà còn được mở rộng cho nhiều chủ thể có quyền, nghĩa vụ liên quan, công chứng viên và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc hiểu đúng ai có quyền yêu cầu hủy, yêu cầu trong trường hợp nào và bằng con đường tố tụng nào là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong các tranh chấp dân sự, đặc biệt là tranh chấp nhà đất.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Thủ tục công chứng chia thừa kế cần những giấy tờ gì?
>>> Phí công chứng giấy ủy quyền là bao nhiêu theo quy định của pháp luật hiện hành
>>> Hợp đồng tặng cho nhà đất được lập khi nào?
>>> Bị ép buộc khi ký hợp đồng công chứng: Có hủy được không?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Đường dây nóng: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com