Bị ép buộc khi ký hợp đồng công chứng: Có hủy được không?

Trong thực tiễn giao dịch dân sự, nhiều người cho rằng hợp đồng đã được công chứng thì chắc chắn hợp pháp và không thể hủy bỏ. Tuy nhiên, pháp luật không bảo vệ những giao dịch được xác lập trong tình trạng bị ép buộc hoặc bị lừa dối, kể cả khi hợp đồng đó đã được công chứng hợp pháp về hình thức. Khi ý chí tự nguyện của một bên không được bảo đảm, việc hủy hợp đồng công chứng do ép buộc, lừa dối là hoàn toàn có căn cứ pháp luật. Vấn đề quan trọng là phải chứng minh như thế nào để Tòa án chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có làm việc ngoài giờ hành chính hay không?

1. Hợp đồng công chứng có thể bị hủy trong trường hợp nào

Hợp đồng công chứng là hợp đồng được công chứng viên chứng nhận theo đúng trình tự luật định. Tuy nhiên, công chứng chỉ xác nhận hình thức và ý chí thể hiện tại thời điểm ký, không loại trừ khả năng ý chí đó bị chi phối bởi các yếu tố trái pháp luật.

Theo quy định của pháp luật dân sự, hợp đồng công chứng vẫn có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu việc giao kết hợp đồng:

• Không xuất phát từ ý chí tự nguyện;

• Bị ép buộc hoặc bị lừa dối;

• Vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.

2. Căn cứ pháp luật về hủy hợp đồng công chứng do ép buộc, lừa dối

2.1. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi:

• Chủ thể có năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự;

• Chủ thể tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện;

• Mục đích, nội dung không vi phạm điều cấm của luật;

• Hình thức phù hợp với quy định pháp luật.

Như vậy, tự nguyện là điều kiện bắt buộc. Nếu một bên ký hợp đồng trong tình trạng bị ép buộc hoặc bị lừa dối thì giao dịch không có hiệu lực.

2.2. Giao dịch dân sự vô hiệu do bị ép buộc

Theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự vô hiệu khi một bên tham gia do bị đe dọa, cưỡng ép khiến họ buộc phải xác lập giao dịch để tránh thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, tài sản của mình hoặc người thân.

➡️ Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp để hủy hợp đồng công chứng do ép buộc.

2.3. Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, hủy hợp đồng công chứng do ép buộc

Cũng theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015, lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất, nội dung của giao dịch nên đã xác lập giao dịch đó.

Trong trường hợp này, dù hợp đồng đã được công chứng, Tòa án vẫn có quyền tuyên hợp đồng vô hiệu.

>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói, uy tín, cam kết không phát sinh chi phí bất hợp lý

3. Điều kiện chứng minh khi yêu cầu hủy hợp đồng công chứng do ép buộc

3.1. Chứng minh có hành vi ép buộc hoặc lừa dối

Người yêu cầu hủy hợp đồng phải chứng minh được:

• Có hành vi đe dọa, cưỡng ép tinh thần hoặc vật chất;

• Hoặc có hành vi gian dối, cung cấp thông tin sai sự thật;

• Hành vi đó diễn ra trước hoặc trong thời điểm ký hợp đồng.

3.2. Chứng minh việc ký hợp đồng không xuất phát từ ý chí tự nguyện

Cần làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa hành vi ép buộc/lừa dối và việc ký hợp đồng, cụ thể:

• Nếu không bị ép buộc, người ký sẽ không giao kết hợp đồng;

• Việc ký kết là nhằm tránh một thiệt hại đang bị đe dọa hoặc do hiểu sai bản chất giao dịch.

3.3. Chứng cứ thường được Tòa án chấp nhận

Một số loại chứng cứ phổ biến:

• Tin nhắn, ghi âm, ghi hình thể hiện hành vi đe dọa, lừa dối;

• Lời khai của người làm chứng;

• Tài liệu y tế, biên bản làm việc, đơn trình báo;

• Chứng cứ về việc che giấu thông tin, cung cấp thông tin sai sự thật;

• Hoàn cảnh thực tế của người ký tại thời điểm giao kết hợp đồng.

4. Hậu quả pháp lý khi hủy hợp đồng công chứng do ép buộc

Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu:

• Hợp đồng không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ pháp lý;

• Các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;

• Nếu không thể hoàn trả bằng hiện vật thì hoàn trả bằng tiền;

• Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường.

Đối với hợp đồng về nhà đất, Tòa án có thể yêu cầu khôi phục lại tình trạng pháp lý ban đầu của tài sản.

5. Ví dụ thực tế về hủy hợp đồng công chứng do ép buộc

Bà A đứng tên quyền sử dụng một thửa đất. Do bị ông B (người thân) đe dọa gây ảnh hưởng đến công việc và danh dự, bà A buộc phải ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông B tại văn phòng công chứng.

Sau khi giao dịch hoàn tất, bà A khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng công chứng do ép buộc. Trong quá trình giải quyết vụ án, bà A cung cấp các tin nhắn đe dọa và lời khai của người làm chứng.

Tòa án xác định việc ký hợp đồng không xuất phát từ ý chí tự nguyện, tuyên hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu, hủy hợp đồng công chứng và khôi phục quyền sử dụng đất cho bà A.

>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng lấy ngay tại văn phòng công chứng Hà Nội

6. Lưu ý quan trọng khi yêu cầu hủy hợp đồng công chứng do ép buộc

• Công chứng không làm mất quyền yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng;

• Gánh nặng chứng minh thuộc về người yêu cầu hủy hợp đồng;

• Cần khởi kiện trong thời hiệu theo quy định pháp luật;

• Nên yêu cầu Tòa án giải quyết đồng thời hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu.

>>> Xem thêm: Cách kiểm tra sổ đỏ giả online giúp bạn tiết kiệm thời gian và chi phí

Kết luận

Hủy hợp đồng công chứng do ép buộc, lừa dối là cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ ý chí tự nguyện – nền tảng cốt lõi của mọi giao dịch dân sự. Dù hợp đồng đã được công chứng, nhưng nếu có đủ căn cứ chứng minh việc giao kết không tự nguyện, Tòa án vẫn có quyền tuyên hợp đồng vô hiệu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị xâm hại.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Phí công chứng được tính theo quy định pháp luật nào và bao gồm những khoản gì?

>>> Thủ tục công chứng chia thừa kế cần những giấy tờ gì?

>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện

>>> Văn bản công chứng bị vô hiệu: Hệ quả pháp lý không thể bỏ qua

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Đường dây nóng: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com