Đối phó cơ quan quản lý qua hợp đồng công chứng: Có bị từ chối?

Trong thực tiễn hành nghề, công chứng viên không ít lần gặp các hợp đồng được lập không nhằm xác lập quan hệ dân sự thực sự, mà để đối phó, né tránh hoặc hợp thức hóa trước cơ quan quản lý nhà nước. Những giao dịch này tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn và không được phép công chứng theo quy định của pháp luật.

Bài viết phân tích từ chối công chứng khi có căn cứ cho rằng giao dịch được thiết lập để đối phó cơ quan quản lý, dựa trên căn cứ pháp lý, dấu hiệu nhận diện và ví dụ minh họa thực tế.

>>> Xem thêm: Các bước chuẩn bị hồ sơ trước khi công chứng.

1. Giao dịch được thiết lập để đối phó cơ quan quản lý là gì?

1.1. Khái niệm giao dịch “đối phó” trong thực tiễn công chứng

Giao dịch được thiết lập để đối phó cơ quan quản lý là giao dịch:

• Không nhằm thực hiện việc chuyển dịch quyền, nghĩa vụ dân sự thực sự;

• Được lập nhằm né tránh kiểm tra, xử phạt, thu hồi, cưỡng chế hoặc nghĩa vụ hành chính;

• Nhằm tạo ra “vỏ bọc pháp lý” khi làm việc với cơ quan nhà nước.

Các giao dịch này thường mang tính hình thức, không phản ánh đúng bản chất quan hệ pháp lý giữa các bên.

1.2. Các dạng giao dịch đối phó thường gặp

Trong thực tế, có thể gặp:

• Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho tài sản nhằm tránh thu hồi đất;

• Hợp đồng ủy quyền giả tạo để né hạn chế chuyển nhượng;

• Giao dịch dân sự lập để tránh xử phạt vi phạm hành chính;

• Hợp đồng ký gấp trước thời điểm kiểm tra, thanh tra.

Những giao dịch này có mục đích không lành mạnh, đi ngược lại trật tự quản lý nhà nước.

2. Nguyên tắc pháp luật không thừa nhận giao dịch nhằm đối phó cơ quan quản lý

2.1. Nguyên tắc thiện chí, trung thực trong giao dịch dân sự

Theo Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự phải được xác lập trên cơ sở:

• Thiện chí;

• Trung thực;

• Tôn trọng lợi ích công cộng và trật tự quản lý.

Giao dịch được thiết lập để đối phó cơ quan quản lý là hành vi lạm dụng quyền dân sự, không được pháp luật bảo vệ.

2.2. Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo hoặc trái mục đích pháp luật

Theo Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015:

“Giao dịch dân sự giả tạo nhằm che giấu một giao dịch khác hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì vô hiệu.”

Cơ quan quản lý nhà nước được xem là chủ thể có quyền, lợi ích liên quan, do đó giao dịch nhằm đối phó cũng có thể bị coi là giao dịch giả tạo.

>>> Xem thêm: Đừng để thủ tục hành chính làm khó bạn – hãy để dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh hỗ trợ trọn gói, nhanh gọn và chính xác.

3. Căn cứ pháp lý để từ chối công chứng nếu giao dịch nhằm đối phó cơ quan quản lý

3.1. Quyền và nghĩa vụ của công chứng viên

Theo Điều 7 và Điều 17 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải:

• Tuân thủ pháp luật;

• Kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng;

• Bảo đảm giao dịch được xác lập tự nguyện, trung thực.

Khi phát hiện dấu hiệu giao dịch đối phó, công chứng viên không được tiếp tục công chứng.

3.2. Quyền từ chối công chứng theo Luật Công chứng

Theo khoản 1 Điều 44 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có quyền từ chối công chứng nếu:

• Hợp đồng có nội dung vi phạm pháp luật;

• Có căn cứ cho rằng giao dịch không phản ánh đúng bản chất pháp lý.

Giao dịch đối phó cơ quan quản lý thuộc trường hợp không được công chứng.

4. Ý nghĩa pháp lý của việc từ chối công chứng giao dịch nhằm đối phó cơ quan quản lý

4.1. Phòng ngừa rủi ro pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp

Nếu vẫn công chứng giao dịch đối phó:

• Văn bản công chứng có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu;

• Công chứng viên có thể bị xử lý kỷ luật, bồi thường thiệt hại.

Từ chối công chứng là biện pháp bảo vệ công chứng viên và trật tự pháp luật.

4.2. Bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước

Việc từ chối công chứng:

• Ngăn chặn hành vi hợp thức hóa giao dịch trái pháp luật;

• Góp phần bảo vệ hiệu lực của quyết định hành chính;

• Thể hiện vai trò “người gác cổng pháp lý” của công chứng viên.

>>> Xem thêm: Nhiều người không biết: có cách rút ngắn thời gian trong Đóng thuế xong bao lâu có sổ đỏ?

5. Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ thực tế:

Ông A bị cơ quan quản lý đất đai thông báo thu hồi đất do vi phạm quy hoạch. Trước thời điểm thu hồi, ông A lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con gái và yêu cầu công chứng.

Qua kiểm tra, công chứng viên nhận thấy:

• Thời điểm ký hợp đồng trùng sát thời điểm ban hành quyết định thu hồi;

• Bên tặng cho vẫn tiếp tục quản lý, sử dụng đất;

• Mục đích giao dịch không rõ ràng, có dấu hiệu đối phó cơ quan quản lý.

Căn cứ Luật Công chứng và Bộ luật Dân sự, công chứng viên đã từ chối công chứng để tránh hợp thức hóa giao dịch trái pháp luật.

6. Kết luận

Từ chối công chứng khi có căn cứ cho rằng giao dịch được thiết lập để đối phó cơ quan quản lý là quyết định đúng pháp luật và cần thiết nhằm:

• Ngăn chặn giao dịch giả tạo;

• Bảo vệ trật tự quản lý nhà nước;

• Phòng ngừa rủi ro pháp lý cho các bên và công chứng viên.

Công chứng không chỉ là xác nhận hình thức, mà là cơ chế bảo đảm tính minh bạch, trung thực và hợp pháp của giao dịch dân sự.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Cảnh sát giao thông có được rút chìa khóa xe của người vi phạm không?

>>> Công chứng ngoài trụ sở có được ghi hình, ghi âm không?

>>> Các khoản phí công chứng nào là bắt buộc theo quy định pháp luật?

>>> Chứng thực chữ ký theo quy định pháp luật hành chính hiện nay.

>>> Thủ tục đăng ký kết hôn: Căn cứ pháp lý và trình tự thực hiện.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com