Trong thời đại số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, các nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân và gian lận trên môi trường mạng ngày càng gia tăng, khiến nhiều người không khỏi lo ngại về tính an toàn khi sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Để nâng cao mức độ bảo mật và hạn chế các hành vi giả mạo danh tính, công nghệ xác thực sinh trắc học đã được nghiên cứu, ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là tài chính – ngân hàng. Vậy xác thực sinh trắc học là gì, được sử dụng nhằm mục đích nào và tại sao ngày càng phổ biến? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
1. Xác thực sinh trắc học là gì?
Theo khoản 3 Điều 3 Luật Căn cước năm 2023 quy định:
“Sinh trắc học là những thuộc tính vật lý, đặc điểm sinh học cá biệt và ổn định của một người để nhận diện, phân biệt người này với người khác”.
Có thể hiểu, dữ liệu sinh trắc học chính là các đặc điểm riêng biệt của từng cá nhân như khuôn mặt, dấu vân tay, giọng nói hay võng mạc mắt. Đây được xem là những yếu tố mang tính độc nhất, gần như không có sự trùng lặp giữa người này với người khác, kể cả trong trường hợp sinh đôi.
>>> Xem thêm: Tìm các văn phòng công chứng thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh, giao ngay trong ngày.
Xác thực sinh trắc học là phương thức sử dụng các đặc điểm sinh học đặc trưng của một người nhằm xác minh danh tính trước khi cho phép truy cập hoặc thực hiện một số hoạt động nhất định trên hệ thống, dữ liệu hay ứng dụng điện tử. Thay vì nhập mật khẩu hoặc mã PIN như phương thức truyền thống, người dùng chỉ cần sử dụng vân tay, khuôn mặt, giọng nói hoặc mống mắt để xác thực.
Hiện nay, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam đã được cơ quan công an thu thập và đồng bộ với hệ thống căn cước công dân gắn chip, phục vụ cho nhiều mục đích quản lý và xác minh danh tính điện tử.
2. Vì sao phải xác thực sinh trắc học trong giao dịch ngân hàng?
Nhằm tăng cường tính an toàn và bảo mật đối với các giao dịch trực tuyến, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Quyết định số 2345/QĐ-NHNN về triển khai các giải pháp đảm bảo an toàn, bảo mật trong thanh toán điện tử và giao dịch ngân hàng trên internet.
Theo quy định, kể từ ngày 01/7/2024, đối với các giao dịch chuyển tiền có giá trị từ 10 triệu đồng/lần trở lên hoặc tổng số tiền giao dịch trong ngày vượt quá 20 triệu đồng, khách hàng bắt buộc phải thực hiện xác thực sinh trắc học. Đối với những giao dịch thông thường khác, người dùng vẫn có thể xác thực bằng mã OTP thông qua SMART OTP hoặc SMS OTP như trước đây.

Không chỉ vậy, việc xác thực sinh trắc học còn được áp dụng đối với lần đầu thực hiện giao dịch trên ứng dụng ngân hàng điện tử hoặc khi đăng nhập, giao dịch trên thiết bị mới khác với thiết bị đã sử dụng trước đó.
Việc áp dụng quy định này nhằm tăng cường khả năng bảo vệ khách hàng trước các hành vi lừa đảo công nghệ cao, giả mạo tài khoản, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng. Đồng thời, đây cũng là giải pháp giúp hạn chế tình trạng mua bán, cho thuê hoặc mượn tài khoản ngân hàng phục vụ cho các mục đích vi phạm pháp luật.
So với những phương thức xác minh truyền thống như mật khẩu, mã PIN hay mã OTP, xác thực sinh trắc học mang đến nhiều ưu điểm nổi bật như:
– Độ bảo mật cao: Xác thực sinh trắc học giúp đảm bảo người trực tiếp thực hiện giao dịch chính là chủ tài khoản. Hệ thống ngân hàng sẽ tiến hành quét khuôn mặt hoặc đối chiếu thông tin sinh trắc học với dữ liệu từ căn cước công dân gắn chip nhằm hạn chế tối đa các hành vi giả mạo hoặc chiếm quyền sử dụng tài khoản.
– Thuận tiện trong quá trình sử dụng: Người dùng không còn phải ghi nhớ nhiều mật khẩu phức tạp hoặc mã PIN dài như trước, từ đó hạn chế tình trạng quên mật khẩu hoặc nhập sai nhiều lần.
– Tiết kiệm thời gian giao dịch: Thay vì chờ tin nhắn OTP gửi về điện thoại hoặc thao tác nhập thông tin xác thực thủ công, người dùng chỉ cần đặt vân tay hoặc đưa điện thoại nhận diện khuôn mặt để hoàn tất giao dịch nhanh chóng.
– Dễ dàng đăng ký và cài đặt: Mỗi ngân hàng sẽ có quy trình đăng ký khác nhau nhưng nhìn chung người dùng chỉ cần đăng nhập ứng dụng ngân hàng, lựa chọn mục cập nhật thông tin sinh trắc học và thực hiện theo hướng dẫn hiển thị trên hệ thống.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng duy nhất tại Hà Nội làm việc cả thứ 7 và CN. Không thu thêm phụ phí, miễn phí ký ngoài tại trại giam, bệnh viện, trụ sở,…
3. Các hình thức xác thực sinh trắc học phổ biến hiện nay
3.1 Xác thực bằng vân tay
Vân tay từ lâu đã được xem là đặc điểm nhận diện mang tính cá nhân cao bởi không ai có dấu vân tay hoàn toàn giống nhau. Các đường vân được hình thành dưới dạng xoắn ốc hoặc vòng cung trên đầu ngón tay và có tính ổn định theo thời gian.
Khi thực hiện xác thực bằng vân tay, người dùng chỉ cần đặt ngón tay lên bộ phận cảm biến. Hệ thống sẽ quét và phân tích các điểm đặc trưng trên bề mặt da tiếp xúc, từ đó so sánh với dữ liệu đã được lưu trữ trước đó để xác minh danh tính.

3.2 Xác thực bằng khuôn mặt
Nhận diện khuôn mặt hiện đang là một trong những phương thức xác thực phổ biến nhất, đặc biệt được tích hợp trên các thiết bị điện thoại thông minh thế hệ mới.
Công nghệ Face ID hoặc nhận diện khuôn mặt hoạt động dựa trên cơ chế phân tích các đặc điểm riêng biệt trên gương mặt như khoảng cách giữa mắt, hình dáng mũi, đường nét khuôn mặt,… Sau đó, hệ thống sẽ tiến hành đối chiếu với dữ liệu đã được lưu trước đó để xác minh đúng người truy cập.
Đối với ứng dụng ngân hàng, phương thức này giúp tăng cường tính an toàn, hạn chế việc kẻ gian truy cập trái phép hoặc thực hiện các giao dịch không được sự đồng ý của chủ tài khoản.
3.3 Xác thực bằng giọng nói
Mỗi người đều sở hữu chất giọng khác nhau do chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố sinh học như cấu tạo thanh quản, độ rung âm thanh, ngữ điệu hay tần số giọng nói.
Với phương thức xác thực bằng giọng nói, hệ thống sẽ ghi nhận mẫu giọng của người dùng, sau đó tiến hành phân tích và so sánh với dữ liệu đã lưu để xác minh danh tính. Dù chưa thực sự phổ biến như vân tay hoặc khuôn mặt nhưng công nghệ này đang ngày càng được cải tiến để ứng dụng trong nhiều lĩnh vực.
3.4 Xác thực bằng mống mắt
Mống mắt là bộ phận bao quanh đồng tử, có cấu trúc vô cùng phức tạp và khác biệt ở mỗi người. Ngoài yếu tố màu sắc, các đường vân trên mống mắt cũng mang đặc điểm nhận dạng riêng biệt.
Khi xác thực bằng mống mắt, thiết bị sẽ quét và ghi nhận các đặc điểm cấu trúc của mắt để đối chiếu với dữ liệu gốc. Đây được đánh giá là một trong những phương thức xác thực có độ chính xác và bảo mật rất cao.
4. Những lỗi thường gặp khi xác thực sinh trắc học ngân hàng
Trong quá trình đăng ký hoặc sử dụng xác thực sinh trắc học trên ứng dụng ngân hàng, người dùng có thể gặp phải một số lỗi khiến việc cập nhật thông tin không thành công. Dưới đây là các trường hợp phổ biến và hướng xử lý:
– Điện thoại không hỗ trợ NFC: Một số thiết bị đời cũ không được trang bị tính năng NFC để quét và đọc dữ liệu từ căn cước công dân gắn chip. Nếu rơi vào trường hợp này, người dùng có thể đến trực tiếp chi nhánh ngân hàng để được hỗ trợ xác thực.
– Đặt căn cước công dân sai vị trí quét: Tùy từng dòng điện thoại mà vị trí cảm biến NFC sẽ khác nhau. Đối với điện thoại iPhone, người dùng nên đặt thẻ ở gần khu vực camera sau hoặc phần đầu thiết bị. Với điện thoại Android, vị trí thường nằm ở mặt lưng hoặc gần cổng sạc.
Ngoài ra, để quá trình quét ổn định hơn, người dùng có thể bật chế độ máy bay, tháo ốp điện thoại nếu cần và đặt phần chip trên căn cước tiếp xúc đúng khu vực nhận tín hiệu.
– Chưa được cấp căn cước công dân gắn chip: Đây là một trong những nguyên nhân khiến người dùng chưa thể thực hiện xác thực sinh trắc học trên ứng dụng ngân hàng. Trong trường hợp cần giao dịch số tiền lớn, người dùng có thể thực hiện trực tiếp tại quầy hoặc tiến hành làm căn cước công dân gắn chip theo quy định.
– Một số lỗi kỹ thuật khác: Nếu không thuộc các trường hợp trên nhưng vẫn không thể xác thực, người dùng có thể thử đóng và mở lại ứng dụng ngân hàng, cập nhật phiên bản mới, khởi động lại điện thoại hoặc kiểm tra điều kiện ánh sáng khi xác thực khuôn mặt để đảm bảo hệ thống nhận diện chính xác hơn.
Kết luận: Xác thực sinh trắc học được xem là một trong những giải pháp bảo mật hiện đại, góp phần nâng cao tính an toàn trong quá trình sử dụng các dịch vụ trực tuyến, đặc biệt là giao dịch ngân hàng. Với nhiều ưu điểm như bảo mật cao, thao tác nhanh chóng và thuận tiện, phương thức này đang dần thay thế các hình thức xác minh truyền thống.
Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn xác thực sinh trắc học là gì, mục đích sử dụng cũng như cách áp dụng trong thực tế để đảm bảo an toàn khi thực hiện các giao dịch điện tử.
>>> Xem thêm: Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Xác thực sinh trắc học là gì?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Dịch thuật công chứng – Dịch thuật đa ngôn ngữ lấy ngay
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Hỏng xe giữa cao tốc đặt vật cảnh báo cách bao xa để an toàn?
