Thừa kế theo pháp luật và theo di chúc khác nhau thế nào?

Trong cuộc sống, việc lập kế hoạch thừa kế tài sản là một vấn đề quan trọng để đảm bảo quyền lợi của các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sự khác nhau giữa thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc. Hiểu đúng hai hình thức này sẽ giúp tránh tranh chấp và đảm bảo quá trình phân chia tài sản diễn ra hợp pháp và minh bạch. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết sự khác nhau giữa thừa kế theo pháp luật và theo di chúc, giúp bạn lựa chọn phương án phù hợp.

>>> Xem thêm: Khi nào bạn nên nhờ luật sư đi cùng đến văn phòng công chứng?

Thừa kế theo pháp luật là gì?

Thừa kế theo pháp luật là hình thức phân chia tài sản khi người chết không để lại di chúc hợp pháp hoặc di chúc đó không hợp pháp. Luật Dân sự hiện hành quy định rõ thứ tự ưu tiên của những người thừa kế theo pháp luật:

• Hàng thừa kế thứ nhất: vợ hoặc chồng, cha, mẹ, con của người chết.

• Hàng thừa kế thứ hai: ông, bà, anh, chị, em ruột của người chết.

Tài sản được chia đều cho những người thuộc cùng hàng thừa kế. Nếu không còn ai trong hàng thừa kế, quyền thừa kế sẽ chuyển sang hàng thừa kế tiếp theo.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn các bước công chứng nhà đất thành công

Thừa kế theo di chúc là gì?

Thừa kế theo di chúc là hình thức phân chia tài sản dựa trên ý chí của người để lại di sản. Người lập di chúc có quyền quyết định ai được nhận tài sản, nhận bao nhiêu và theo hình thức nào. Di chúc có thể lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc viết tay, nhưng phải đảm bảo các điều kiện pháp luật quy định để có hiệu lực.

>>> Xem thêm: 5 lợi ích quan trọng khi thực hiện Công chứng di chúc tại nhà

Sự khác nhau cơ bản giữa thừa kế theo pháp luật và theo di chúc

• Căn cứ phân chia tài sản:

  • Thừa kế theo pháp luật: dựa trên quan hệ huyết thống và hôn nhân.

  • Thừa kế theo di chúc: dựa trên ý chí của người để lại di sản.

• Quyền định đoạt tài sản:

  • Thừa kế theo pháp luật: người để lại di sản không có quyền định đoạt tài sản ngoài quy định pháp luật.

  • Thừa kế theo di chúc: người lập di chúc có quyền tự do định đoạt tài sản trong phạm vi pháp luật cho phép.

• Khả năng tranh chấp:

  • Thừa kế theo pháp luật: ít phát sinh tranh chấp nếu hàng thừa kế rõ ràng.

  • Thừa kế theo di chúc: dễ phát sinh tranh chấp nếu di chúc không rõ ràng, không hợp pháp hoặc có người thừa kế bị bỏ sót.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết khi thừa kế quyền sử dụng đất – thủ tục thừa kế nhà đất

Khi nào nên chọn thừa kế theo di chúc?

Người có tài sản nên lập di chúc khi muốn phân chia tài sản khác nhau cho từng người, bảo đảm quyền lợi cho các thành viên trong gia đình, hoặc khi muốn tặng tài sản cho người ngoài hàng thừa kế. Lập di chúc có công chứng sẽ hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp và bảo đảm hiệu lực pháp lý.

Khi nào áp dụng thừa kế theo pháp luật?

Thừa kế theo pháp luật áp dụng khi người để lại di sản không lập di chúc hoặc di chúc không hợp pháp. Trong trường hợp này, tài sản được phân chia theo thứ tự và tỷ lệ mà pháp luật quy định, giúp quá trình thừa kế diễn ra minh bạch và hợp pháp.

Kết luận

Hiểu rõ sự khác nhau giữa thừa kế theo pháp luật và theo di chúc là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình và tránh tranh chấp sau khi người thân qua đời. Lựa chọn hình thức thừa kế phù hợp sẽ giúp quá trình phân chia tài sản minh bạch và thể hiện trách nhiệm với gia đình. Người có tài sản nên tham khảo ý kiến luật sư hoặc cơ quan công chứng để lập di chúc hợp pháp, bảo đảm quyền lợi thừa kế.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Sổ đỏ hết hạn thì xin cấp đổi hay làm lại sổ mới?

>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội tư vấn hồ sơ công chứng theo quy định mới

>>> Những thay đổi mới trong quy định về chứng thực chữ ký năm 2025

>>> Làm mất giấy tờ tùy thân có ảnh hưởng đến thủ tục đăng ký kết hôn không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com