Chi phí nuôi dưỡng con cái ngày càng tăng, trong khi áp lực về việc làm, thu nhập và chỗ ở khiến không ít gia đình phải cân nhắc thận trọng trước quyết định sinh thêm con. Trước thực tế này, pháp luật về dân số đã đưa ra nhiều chính sách nhằm hỗ trợ người dân sinh và nuôi con, qua đó hướng tới mục tiêu duy trì mức sinh thay thế bền vững.
1. Mức sinh thay thế được hiểu là gì?
Theo khoản 7 Điều 2 Luật Dân số 2025 số 113/2025/QH15, mức sinh thay thế được xác định là mức sinh bình quân mà mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sinh 2,1 con.
>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? Những trường hợp nào được miễn các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh?
Như vậy, có thể hiểu mức sinh thay thế là mức bình quân 2,1 con đối với mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.
Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 13 Luật Dân số 2025 quy định mỗi cá nhân, cặp vợ chồng có quyền tự quyết định thời điểm sinh con, số lượng con và khoảng cách giữa các lần sinh. Việc quyết định được thực hiện dựa trên độ tuổi, sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, thu nhập và khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng con trên nguyên tắc bình đẳng.
Đồng thời, theo khoản 4 Điều 7 Luật Dân số 2025, căn cứ vào tình hình kinh tế – xã hội từng thời kỳ, Nhà nước sẽ xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp đối với cá nhân, cặp vợ chồng trong việc sinh và nuôi con. Các chính sách hỗ trợ có thể được thực hiện thông qua lĩnh vực lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và các chính sách khác nhằm nâng tỷ lệ sinh, hướng tới duy trì mức sinh thay thế ổn định.
Trong đó, chính sách được ưu tiên triển khai tại các tỉnh, thành phố đang có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế.

2. Những biện pháp nào được áp dụng để duy trì mức sinh thay thế?
Điều 14 Luật Dân số 2025 số 113/2025/QH15 quy định một số biện pháp duy trì mức sinh thay thế, gồm:
- Đối với trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản 07 tháng; lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc;
- Thực hiện hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người;
- Có chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con dành cho phụ nữ tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế;
- Hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ 02 con trước khi đủ 35 tuổi;
- Người có từ 02 con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở;
- Thực hiện các biện pháp khác theo quyết định của Chính phủ.
Lưu ý: Các quy định về biện pháp duy trì mức sinh thay thế tại Điều 14 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 30 của Luật này quy định riêng điểm c và điểm d khoản 1 Điều 14 sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Do đó, từ ngày 01/01/2027, hai chính sách dưới đây mới được áp dụng:
- Hỗ trợ tài chính khi sinh con dành cho phụ nữ tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế;
- Hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ 02 con trước khi đủ 35 tuổi.
>>> Xem thêm: Mua bán nhà đất trên toàn quốc tháng 9/2026.
3. Nhà nước có chính sách gì về dân số?
Theo Điều 7 Luật Dân số 2025 số 113/2025/QH15, chính sách của Nhà nước về dân số được quy định với nhiều nội dung, cụ thể:
– Dân số được xác định là một trong những yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Nhà nước thực hiện chính sách dân số và phát triển thông qua các giải pháp duy trì mức sinh thay thế, hạn chế tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Các mục tiêu này được thực hiện trong mối quan hệ với điều kiện kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và yêu cầu xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.

– Công tác dân số và phát triển là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội cùng tham gia thực hiện chính sách dân số.
– Nhà nước xây dựng chính sách nhằm nâng cao chất lượng dân số cả về thể chất, trí tuệ và tinh thần; đồng thời có chính sách bảo vệ, phát triển dân số đối với các dân tộc thiểu số rất ít người.
– Dựa trên điều kiện kinh tế – xã hội của từng thời kỳ, Nhà nước thực hiện các chính sách phù hợp để hỗ trợ cá nhân, cặp vợ chồng sinh và nuôi con thông qua các chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và các lĩnh vực khác. Mục tiêu là thúc đẩy tỷ lệ sinh và duy trì mức sinh thay thế bền vững, trong đó ưu tiên những tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế.
– Nhà nước có chính sách chủ động thích ứng với tình trạng già hóa dân số; phát triển hệ thống bệnh viện lão khoa, khoa lão trong các bệnh viện đa khoa và mở rộng các hoạt động chăm sóc người cao tuổi. Người cao tuổi được bảo đảm khả năng tiếp cận thuận lợi với dịch vụ y tế và môi trường xã hội phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.
Đồng thời, khuyến khích mỗi người chủ động chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ; khuyến khích, có chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp, tổ chức tham gia cung cấp, sản xuất hàng hóa, dịch vụ dành cho người cao tuổi theo quy định pháp luật. Người cao tuổi cũng được hỗ trợ về lao động, việc làm, an sinh xã hội, khởi nghiệp, phát triển kinh tế và tham gia chuyển đổi số; đồng thời phát triển bảo hiểm chăm sóc dài hạn và các loại hình bảo hiểm sức khỏe khác.
Nhà nước ưu tiên phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực lão khoa, đồng thời xây dựng cơ chế thu hút nhân lực làm việc trong lĩnh vực này.
– Có chính sách phân bố dân cư thông qua các quy hoạch, chương trình và dự án phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh phù hợp với đặc điểm của từng khu vực, vùng, ngành và địa phương.
– Ưu tiên và hỗ trợ triển khai công tác dân số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; các đơn vị hành chính cấp xã thuộc khu vực đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo.
– Bảo đảm nguồn lực phục vụ công tác dân số; hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các chương trình, đề án, dự án về dân số và phát triển. Đồng thời, củng cố hệ thống dân số, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác dân số; phát triển mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.
– Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực dân số.
– Xây dựng chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và các cơ chế ưu đãi khác theo quy định pháp luật nhằm khuyến khích, huy động và thúc đẩy các nguồn lực xã hội tham gia vào công tác dân số.
– Khuyến khích người sử dụng lao động hỗ trợ, tạo điều kiện để người lao động thực hiện các giải pháp duy trì mức sinh thay thế, thích ứng với già hóa dân số và góp phần nâng cao chất lượng dân số.
>>> Xem thêm: Có thể tra cứu lịch làm việc của văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội tại đâu?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Mức sinh thay thế là gì? Những chính sách nào để duy trì mức sinh thay thế?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Tân sinh viên cần chuẩn bị những giấy tờ gì khi nhập học?
